بهرام خواجه احمدی:

نفت تایمز: سخن راندن و افاضه کلام (!) از سوژه و موضوعی بس جنجال بر انگیز و پر ماجرا که در وادی حقیقی و حوزه افسانه گون و پهنه ابهام آمیز و غامض آن ـ یک نیم لبخندی هم در آن نمی گنجد ـ الحق و بالانصاف دشوار و دشخوار و اعوجاج انگیز می نماید .

کاویدن پیرامون انرژی و حامل های آن و علی الخصوص حامل پر آوازه آن یعنی« نفت» به مجالی بس فراخ و وافی و معماری مسلط و تراشنده ای  بس ماهر و حاذق  نیازمند است که با اشراف کامل بر مسایل تلخ سیاسی و اجتماعی و جامعه شناختی و اقتصادی و فرهنگی بویژه در دنیای عقب نگه داشته شده جهان سوم و مخصوصاٌ دوران استعمار زده کشور عزیز مان ایران قبل از پیروزی شکوهمند انقلاب عظیم اسلامی و تلفیق ان با مسایل فنی و تکنولوژیکی و بازار یابی و اقتصاد انرژی و نفت و هزاران نکته باریک تر از مویی ـ که به او پک و کارتلها و تراستهای بی رحم نفت ارتباط دارد ـ به تشریح و کالبد شکافی و تجزیه و تحلیل این مهم بپردازد .

گنجی کیمیا ماب ودرعین حال وافر(بس وافر)که بعدازابهای پنج قاره عالم از لحاظ کمی دومین مقام را در بین مایعات سطح بالای پوسته زمین به خود اختصاص می دهداز یک طرف قصه ای پر غصه و تاریخی بس بلندو تلخ وازسوی دیگرحکایتی عبرت اموز سرشاراز شیرینی و حلاوت وطراوت دارد که تفکیک و گره گشائی از این کلاف سر در گم چه با مزدوریهای مورخین خائن و چه با صداقتمداری تاریخ نگاران بی غل وغش و وقف شده خدمت به این آب خاک و یا گاهی معجون و مخلوطی از صداقت ها و تعصب ها و دروغ بافیها و کج دهنیها و کج رفتاریها در بسیاری از منابع و مراجع گرد آوری شده که داوری و قضاوت بین این شاکی و متهم را به وجدانهای بیدار و دردمند وا می نهیم که به فضل پروردگار ـ اگر فرصتی دست یافت و فیض روح القدس مدد فرمود در فرصتی مناسب درباب تاریخ سیاسی واقتصادی نفت ؛ فلک را سقف خواهیم شکافت و طرحی نو در خواهیم انداخت ـ و قضاوت و صدور حکم را به همه منصفان و دلسوختگان ایران  وجهان وا میگذاریم ، همان دردمندانی که قلب وجودشان به استقلال و عزت و حکمت و مصلحت این مرز و بوم بلکه به جهان اسلام  وساماندهی اوضاع متلاطم ودردناک ونابسامان این کیان وسامان می تپد .
اما لازم به ذکر ین نکته هست که به بهانه یابی بهانه قضیه نفت و بدنبال اهداف واذناب اهداف پلید استکباری و استعماری چه نقشه ها وبرنامه ها و توطئه ها و کودتاها و قتل عام ها و خون ریزی و خون افشانی ها و زندانها و تبعیدها و شکایت ها و وکالت هاوروایتها و درگیری ها و جان بازی ها که به پا نگردیده و هنوز که به پا گردد چنان که در سطوح معادلات سیاسی بین المللی میبینید و میبینیم0 چه بیستونهایی که توسط عشق کاذب آدم سوز و آدم کش و هوی و هوس های کثیف بورژوازی و سرمایه داری وبرده داری وبهره کشی در کوهستان زمخت و پر از قساوت و خاراگونه ی « نفت » کنده نشده ،آنهم به قیمت سلاخی و قربانی نمودن صاحبان واقعی این گنج عظیم و فرهادان عاشق تمام عیار که در زیر پتکهای بی رحمی و جلا دی آن مثلث شوم (استعمار ـ استکبار و استثمار ) در خون خود و در خون مظلومیت و محرومیت خویش غلطیدند.

از ابرهای کسوف آلود و ضخیم وخفه کننده افزون خواهان و زیاده طلبان بین المللی توسط میرغضبان خون آشام و صیادان شیاد ـ که دام تزویر و آب و نان عوام پسند تحت عناوین" دفاع از حقوق بشر ـ آزادی ـ دموکراسی و هزاران شعار پر زرق و برق و دهن پر کن گسترده اند ـ چه باران ها و طوفانها و تگرگ و کولاک های عافیت سوز و گلشن زدا بر ملت های مظلوم و گرسنه و امیدوار جهان سومی که نباریده و چه فجایع و مصیبتها و گرسنگی ها و آوارگیها و تحقیر شدن ها و تازیانه خوردنها و آبرو فروشیها وخیانتهاوستم پیشگی ها که بر صاحبان و وارثان حقیقی این گنج (!) تحمل نگردیده که نمونه و سمبل موزون و مصداق عینی این قصه پرغصه ، جنایتهای بربری مآبانه و تاتار صفتانه وددمنشانه و مغول گونه آمریکای جهانخوار و افزون خواه در عراق مظلوم در همین قرن و ایام میباشد که روی چنگیزها و هیتلرهاوگرگ وکرکسهای ادمخوار را سفید نموده اند و عصر جدید « جاهلیت مدرن » را در لفافه و پوششهای دنیا فریبانه و مزورانه احیا و امضاء نموده اند و فرهادها و کاوه های آهنگر را سلاخی و ابراهیم ها را در آتش هیمه های هوی و هوس و نا آگاهی اغنام الله – که فقط به نام و نان و شکمبه ای بسنده کرده اند – با منجنیق دروغین ازادی و حقوق بشر در انداخته اند0ا گرچه به همت ابراهیمی و الطاف اعجازی آن آفریدگار قهار و ارجمند و مهربان  این آتش بر انان  گل سرخ خواهد شد و آرزوی دیرینه و ایده آل گونه « پیروزی خون بر شمشیر» را تحقق خواهند بخشید و – موسی صفت تمام اژدرها و افعی ها و مارهایی که سر در چنبر آخور آباد دارند و بر روی این مخازن عظیم خدادادی رام و آرام بیتوته نموده یا قصد بیتوته وغارت وتاراج وبلعیدن دارند و آن را طلسم نموده اند ببلعد و ببلعاند و و با چوب دستی پر قدرت و معجزه آفرین، نیل خون آشامی و جلادی و استثمار و استکبار را بشکافد و فرعون و فراعنه های قلدر  بین المللی را هلاک نماید چنانچه فرزند خلف وراستین ودریادل آن پیامبران و بت شکنان حضرت امام خمینی (ره) بتهای دروغین و پوسیده طاغوت را ـ که در جامه پرزرق و برق و رنگارنگ تمدن و پیشرفت و آزادیهای کثیف حرمسرایی و ویرانگر انسانی و نابودکننده کرامت و شرافت خلیفه الهی فرو رفته بودند ـ با تبر آگاهی و بیداری و وحدت آفرینی درهم شکست و آموخت که چگونه باید زیست و چه باید کرد و چگونه باید مرد . وهم اکنون با رهبری و ولایت ومدیریت مقتدرانه وآگاهانه وپیامبرگونه حضرت آیت الله خامنه ای(دام ظله العالی)، به فضل الهی ایران اسلامی پرچمدار آزادی واستقلال واقتدار وخردورزی ودانش محوری در همه عرصه ها علی الخصوص صحنه رقابت آمیز بازارپرآشوب انر‍‍ژی خواهدبود.

باری ، داستان غم انگیز و ـ شاید طربناک ـ نفت ، داستان هفتاد من بل هفتصد تن مثنوی رامیطلبد و این رشته سری دراز دارد و در مورد حکایت ها و روایت ها و جنایت ها و رقص بر جستن های آن پرونده را موقتاً می بندیم وتوجه علاقمندان و شیفتگان این قصه ذوالابعاد را به مقاله زیر تحت عنوان«آشنایی با اقتصاد انرزی» جلب می نماییم:

حقیقتاً خواستم این بود که از حروف سه گانه پارادوکس آفرین و متناقض نفت یعنی « ن ف ت » شروع نمایم که به قول عزیز ارجمندی از یک طرف انذار کننده و هشدار دهنده سه وعده خوفناک « نابودی ـ فنا ـ تباهی » است و آن روی سکه مژده بخش پیغام سرفرازی و بختیاری « نیرو ـ فروشکوه ـ ترقی و تعالی » میباشد و بعد  تاریخچه باستانی و اساطیری نفت ـ زمین شناسی نفت و سنگهای مخزن درخشکی و دریا منابع مختلف انرژی در جهان و ایران ـ روشهای صدور نفت ـ برشهای نفتی ـ اقتصاد نفت و انرژی و بازاریابی ، تاریخ مصیبت بار نفت از زمان کلنگ زنی آن توسط دارسی درمسجدسلیمان و انواع قراردادها و تجارت نامه های نفتی در ایران ، حتی طرحهای جدید بازارگانی و تجارت نفت و گاز اعم از بیع متقابل « بای بک » وـ طرح فاینانس و معاوضه « سوآپ » و... را بازگونمایم اما به خود لرزیدم که تو نوپا کجا واین سنگلاخ و صحرای پر ازصخره خارا وخار مغیلان کجا؟ که ازقدیم وندیم گفته اند « سنگ بزرگ علامت نزدن است » و به قول خواجه حافظ :
که دراز است ره مقصد و من نوسفرم    همتم بدرقه راه کن ای طایر قدس
 با عنایت به اهمیت انرژی در معادلات ومعاملات  بین المللی ونقش بسیار پررنگ آن در اقتصاد ملی وجایگاه بسیار حساس کشور عزیزمان ایران اسلامی در تولید نفت وگاز وانرژی وتاثیر آن در حوزه اوپک، چند سالی است که در بعضی از دانشگاهها وموسسات آموزش عالی رشته «اقتصاد انرزی» در مقطع کارشناسی ارشد ایجاد شده است که میتوان به دانشگاه تهران،دانشگاه تربیت مدرس،موسسه مطالعات بین المللی انرژی(پژوهشکده انرژی وزارت نفت)،دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکزی تهران اشاره نمود:


مشخصات کلی برنامه و سرفصل دوره کارشناسی ارشد« اقتصاد انرژی»

مقدمه و اهمیت دوره
از مهم ترین و مقدس ترین اهداف مندرج در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تقویت و استحکام بخشیدن به استقلال اقتصادی و فراهم آوردن زمینه های رشد اقتصادی در قالب موازین اسلامی است . از ضروریات حصول این هدف ، تربیت و تجهیز کارشناسانی است که از لحاظ علمی و عملی بتوانند نسبت به برنامه  ریزی کلان تولید و مصرف انرژی اقدام کنند. تربیت اشخاصی که قدرت درک و تجزیه و تحلیل تئوری های مختلف در زمینه انرژی را دارا بوده و قادر به ارائه راه حل هایی جهت مشکلات و مسائل در این زمینه حساس باشند و هدف کلی ایجاد این دوره« کارشناسی ارشد» بشمار می رود.

هدف
هدف از تشکیل این دوره عبارتست از تامین نیروی انسانی مورد نیاز وزارت نفت ( نفت و گاز و پتروشیمی) که بتوانند در طول مدت آموزش خود امادگی لازم را در زمینه های مشروح ذیل کسب نمایند.
1-    تجزیه و تحلیل موضوعات مختلف اقتصاد انرژی از قبیل ساختار بازار نفت و مشتقات آن و سایر انرژی ها ، قیمت گذاری ، صرفه جوئی ، جانشینی، بازاریابی و بازرگانی بین المللی انواع مختلف انرژی.
2-    شناخت تحولات سیاسی و سازمانها و مجامع بین المللی مربوط به انرژی های مختلف .
3-    بهره گیری از شناخت کلی مراکز مصرف، اهداف و طرز عمل جامع بین المللی در امر توسعه بازاریابی نفت و فرآورده های نفتی و تولیدات پتروشیمی .
4-    برنامه ریزی تولید و مصرف انرژی در بخش های مختلف اقتصادی
5-    برنامه ریزی کلان در رابطه با تولید و مصرف انرژی و تعیین خط مشی و رهنمود دررابطه با برنامه ریزی بلند مدت در سطح کشور .
6-    آشنایی با تکنولوژی موجود در جهان و بهره گیری از آن در زمینه تولید ، پالایش ، توزیع و مصرف و بازاریابی انرژی .
مدت دوره و سایر مشخصات
طول دوره بر اساس مقررات آئین نامه کارشناسی ارشد است و دانشجویان در این مدت بطور تمام وقت به تحصیل اشتغال خواهند داشت. و نظام آموزشی آن مطابق آئین نامه و مصوبات شورای عالی برنامه ریزی(شورای بسط وگسترش آموزش عالی) وزارت علوم وتحقیقات وفناوری است.
واحد های درسی
برنامه کارشناسی ارشد رشته اقتصاد انرژی دارای 32 واحد است .
واحد های درسی این دوره به شرح زیر است.

دروس اجباری    17 واحد
دروس اختیاری     9 واحد
پایان نامه     6 واحد
جمع         32 واحد


هر دانشجو موطف است دروسی را تحت عنوان دروس پیش نیاز که در این برنامه مشخص شده است بر حسب مورد بنا به تشخیص گروه آموزشی بگذراند .



واحدهای درسی:

اقتصاد خرد
تعداد واحد :4    
نو ع واحد : نظری
هدف : آشنایی با نظریه های اقتصادی در خصوص کردارهای اقتصاد افراد ، خانواده ها و بنگاه ها ، در چارچوب بازارهای مختلف

سر فصل درس :
مقدمه – نقش نظریه ، طبیعت و قلمرو اقتصاد ، اقتصاد تحققی و ارزشی  postitve  &  normative  ، اقتصاد خرد
1-    نظریه مصرف کننده
مفاهیم اساسی ، ترجیحات مصرف کننده و انواع آنها ، نظریه ترجیحات آشکار شده –مطلوبیت و انواع توابع مطلوبیت – انتخاب های بهینه برای ترجیحات مختلف و بهینه سازی – مصرف و تقاضا ، مقایسه روش های هیکس و اسلاتسکی ، اثر درآمدی دارایی بر تقاضای اضافه رفاه مصرف کننده – مسئله انتخاب در موارد ریسک – رفتار در موارد نا اطمینانی – بر تقاضای اضافه رفاه مصرف کننده – مسئله انتخاب در موارد ریسک – رفتار در موارد نا اطمینانی.
2-    نظریه بنگاه
مفاهیم اساسی بهینه سازی ، هدف به حداکثر رسانی سود بنگاه، خطوط سود برابر – توابع تولید ، تکنولوژی ، منحنی های هم مقدار تولید ( تولید یکسان )- هزینه و توابع – تابع تقاضای نهاد ها – نظریه بازی ها
3-    بازار رقابت کامل
فرض رقابت کامل ، توابع تقاضا ، توابع عرضه ، عرضه کوتاه مدت و بلند مدت بنگاه ، عرضه صنعت در کوتاه مدت و بلند مدت ، تعادل بازار کار
4-    بازار انحصار کامل
انحصار و موضوع کارآیی اقتصادی – بیشینه کردن سود و کمینه کردن هزینه ، تبعیض قیمت ، رقابت انحصاری
5-    نظریه توزیع
مروری بر قیمت گذاری عوامل تولید ، تابع تقاضا برای عامل تولیدی در شرایط رقابت کامل در شرایط انحصار در خرید ..
6-    نظریه اطلاعات


اقتصاد کلان
تعداد واحد :    4
نوع واحد :     نظری

هدف : بررسی سیستم حسابداری ملی ، تحصیل اجزای تشکیل دهنده تقاضا و عرضه کل ، تنظیم مدل ایستای کلان و ارزیابی آثار سیاست های پولی ،مالی و درآمدی بر متغیر های کلان در قالب این مدل، تحلیل روند قیمت ها ، بیکاری و ارتباط بین آنها و بالاخره آشنا نمودن دانشجویان با مفاهیم رشد اقتصادی از عمده مسائلی است که در این درس مورد توجه می باشد.

سرفصل درس :
1-مرور اجمالی از مفاهیم و متغیر های کلان ، تحلیل حسابداری ملی ، کاربرد شاخص قیمت ها در تحلیل های کلان
2-تحلیل تقاضای کل :
چگونگی تعیین درآمد در قالب مدل دو و سه بخش ، مفاهیم ضریب افزایش ، ( منحنی IS )- تحلیل بازارهای پول و اوراق قرضه ، عرضه و تقاضای پول ، منحنی IM – مدل تعادل ایستا در بخش تقاضای اقتصاد ،منحنی تقاضای کل ، ارزیابی آثار سیاست پولی و مالی و اختلالات در بخش تقاضای اقتصاد
 3-تحلیل عرضه کل :
تجزیه و تحلیل بازار کار ، تابع کل ، آثار تغییر قیمت ها ، دستمزد ها و انتظارات قیمتی – به دست آوردن منحنی عرضه کل ، اختلافات در بخش عرضه اقتصاد
 4-مدل تعادل ایستای کلان:
تعیین مقدار تعادلی درآمد ، اشتغال ، قیمت ها و نرخ تنزیل – ارزیابی سیاست های پولی و مالی بر متغیر های کلان – ارزیابی آثار سیاست های درآمدی ( سیاست های کنترل قیمت و دستمزد ها )
5-اقتصاد کلان باز:
دخالت بخش تجارت خارجی ،‌تحرک بین المللی سرمایه، تحلیل تراز پرداختها ، آثار سیاست های پولی و مالی در شرایط متنوع نرخ ارز در اقتصاد باز.
6-تعمیم مدل ایستای کلان :
تحلیل اجمالی از : تئوری های مصرف و سرمایه گذای –تئوری های تقاضای و عرضه پول ( تعیین مقدار تعادلی درآمد ، اشتغال ، قیمت ها و نرخ بهره در قالب مدل تعمیم یافته .

7-تحلیل پویا (میان مدت ):
تحلیل روند قیمت ها ( تورم ) دستمزد ها ، رابطه  میان تورم و بیکاری ( منحنی فیلیپس ) معرفی اجمالی از مفاهیم رشد و ویژگی های کلی مدل های رشد اقتصادی


اقتصاد سنجی

تعداد واحد :     3
نوع واحد :    نظری
هدف :        آشنا ساختن دانشجویان با روش های برآورد و آزمون الگوهای اقتصادی

سرفصل دروس
1-الگو های یک معادله :
مقدمه ای بر الگو های رگرسیون ، الگوی رگرسیون دو متغیره ، الگوی رگرسیون چند متغیره ، همبستگی پیاپی و واریانس ناهمسانی ، پیش بینی با استفاده از الگوی رگرسیون یک معادله ای
2-الگوهای معادلات همزمان :
مسئله شناسایی ، برآورد پارامترها با استفاده از الگو های مختلف ، کاربرد الگوهای معادلات همزمان
3-الگوهای سریهای زمانی:
ویژگی های سریهای زمانی استوکاستیک ، مدل های خطی سریهای زمانی، برآورد الگوهای سریهای زمانی ، پیش بینی با استفاده از الگوهای سریهای زمانی.

اقتصاد منابع طبیعی

شماره درس:
تعداد واحد:     3    
نوع واحد :    نظری
    
هدف : آشنا شدن با الگوی های تحلیل بهره برداری از منابع طبیعی تجدید پذیر و تجدید ناپذیر و ارزیابی سیستم های حفاظتی و فنی بر حفظ ذخایر و جریان بهره برداری از آنها

سرفصل دروس :
1-    زمین :
اجاره ، قیمت و مقدار زمین – دیدگاه کلاسیک ها و نئوکلاسیک ها درباره زمین، عرضه و تقاضای زمین، اهمیت ، موقعیت زمین ، لگروان توتن و شکل توسعه یافته آن – تاثیر نظام بهره برداری از زمین برکارایی و امتیازات بهره برداران – الگوی کاربرد بهینه زمینهای شهری و کشاورزی
2-    آب
قیمت ، عرضه و تقاضای آب – نحوه ذخیره و توزیع آبهای سطحی – شیوه های بهره برداری از آبهای زیر زمینی – چگونگی بخش سیلاب – ارزیابی منافع و هزینه های سرمایه گذاری در منابع آب.


3-      شیلات
الگوی بهره برداری از منابع طبیعی مشترک به طور آزاد و تحت مراقبت – الگوی زیست اقتصادی شیلات – تنطیم بهره برداری دولت از طریق وضع مالیات ، تعیین سهمیه و صدور پروانه – ارزیابی سرمایه گذاری برای پرورش ماهی در آبگیر های داخلی و بررسی تعاونی های صیادی
4-جنگل و مراتع
تابع رشد درختان و بوته ها – زمان مطلوب قطع اشجار دوره کاشت و برداشت ، تاثیر نظام بهره برداری از جنگل ها و مراتع در حفظ و استفاده از آنها – نحوه ظرفیت مراتع ، اقتصاد مراتع و جنگل های مخروبه
5-محیط زیست
تعریف، تقسیم بندی و تحلیل اثرات خارجی – منابع هزینه های جلوگیری از آلودگی – شیوه ها و ابزار های مختلف حفاظت محیط زیست ، ارزیابی تاثیر قانون لاضرر ، نقش بخش عمومی و نهاد بازار در حفظ محیط زیست
6-معادن
الگوی بهره برداری از معدن توسط یک بنگاه وکل صنعت – عوامل موثر بر نرخ بهره برداری ، تاثیر ساخت بازاریز نحوه و میزان بهره برداری ، تاثیر تکنولوژی و کشف ذخائر جدید
7-نفت و انرژی
بررسی و تحلیل بازار داخلی و بین المللی نفت و سوخت – نحوه قیمت گذاری نفت و توزیع آن در بازار داخلی – بررسی نقش اوپک و عملکرد آن –تحلیل الگوهای رفتاری برای اوپک – سیاست مطلوب بهره برداری از ذخایر نفت و گاز

اقتصاد انرژی

تعداد واحد :    3    
نوع واحد :    نظری
هدف : آشنایی با مفاهیم انرژی ، منابع انرژی های مختلف (میرا و قابل احیاء) خواص فیزیکی و شیمیایی مواد انرژی زا به خصوص نفت ، اجزاء تشکیل دهنده انرژی ها، کاربرد، تغییر و تبدیل مشتقات ، ارزیابی کمی و کیفی ، ارزش حرارتی ، هزینه تولید و سرمایه گذاری
سرفصل درس :
تعاریف انرژی- اهمیت انرژی
1-    منابع انرژی زا : انرژی های فسیلی ، انرژی های غیر فسیلی ، انرژی های تمام شدنی- انرژی های قابل احیاء ، انرژی نفت ، انرژی های جانشین
2-    نفت ، شن های آغشته به نفت TAR SAND رسوبات مجرف نفت دارSHALE OIL نفت خیلی سنگین
3-    نفت مصنوعی ( سینیتیک)
4-    گاز طبیعی: خواص فیزیکی و شیمیایی ، گاز طبیعی غنی ، طبیعی مایع شده (LNG ) مایعات گازی (NGL ) مایعات طبیعی گازی (CONDENSATE ) ، بنزین طبیعی (C5+ )
5-    گاز مصنوعی
6-    زغال سنگ ، انواع زغال سنگ ، خواص فیزیکی و شیمیایی و...
7-    انرژی هسته ای : منابع ، مکانیسم سوخت ، راکتور ها ، مشکلات محیط زیست
8-    سایر انرژی ها : آبی ، ژئوترمال ، بیوماس ، باد ، امواج دریا ، خورشید و ...
9-    تلفیق وترکیبی از انرژیهای فسیلی وغیر فسیلی و....
10-  محاسبه ارزش حرارتی منابع انرژی زای مختلف ، واحد های انرژی و فاکتورهای تبدیل انرژی ها به یکدیگر
11-  هزینه تولید انرژی و سرمایه گذاری
12- جغرافیای ذخایر انرژی در جهان
13- منابع اطلاعاتی در زمینه انرژی : تلکس ها و سیتم های ON LINE پلاتس – رویتر و ... ، نشریات عمومی و تخصصی ، مقالات ، سمینارها ، کنفرانس ها ، کنگره ها و غیره ، کتب ، دائره المعارف ها و نظایر آن.
14- کافی بودن منابع طبیعی( تاثیر منابع طبیعی تمام نشدنی در رشد اقتصادی : جمع بندی کلی از مباحث که درس شامل آن خواهد بود .)
15- اقتصاد و انرژی شامل : نهایی گرایی، رقابت ( قابلیت رقابت ) ، اقتصاد رفاه
16- استخراج یا برداشت از ذخایر و ( مکانیسم بازار ): تئوری مکانیسم بازار کامل ، نارسائی های بازار
17- مسائل تخصیص منابع
18- سیاست های مربوط به انرژی : مدل های پیش بینی مصرف انرژی ، بخش عرضه ، بخش تقاضا .
عرضه و مصرف انرژی های اولیه در مناطق مختلف جهان ، مصرف انرژی های اولیه در بخش های مختلف اقتصاد ، عرضه و تقاضای انرژی های اولیه در گذشته و پیش بینی مصرف آن در آینده
19- سیاست های انرژی دولت ها : رشد اقتصادی / رشد مصرف انرژی ، بازدهی انرژی ، صرفه جویی در انرژی
20- مسائل کاهش مصرف انرژی در مصرف انرژی در صورت وجود یا فقدان منابع انرژی جانشین
21- نادر بودن منابع طبیعی : فیزیکی ، اقتصادی
22- اثرات سرمایه گذاری های جدید بر عرضه آتی انرژی
23- سیاست های دولتها در مورد محیط زیست و نقش آنها در استخراج منابع انرژی

اقتصاد توسعه
تعدا واحد :     3
نوع واحد :    نظری
هدف:
 هدف کلی این درس عبارت است از ارتقاء مهارت دانشجویان علاقمند اقتصاد درتجزیه و تحلیل ماهیت اختلاف بین کشورهای توسعه نبافته و کشورهای در حال توسعه و نظریات متنوعی که در زمینه رشد و توسعه اقتصادی در تاریخ عقاید اقتصادی اعتبار علمی کسب نموده است . در این درس تاکید خاص در بررسی و آزمایش روش هایی خواهد بود که احتمالا ممکن است موجبات رفاه اقتصادی بیشتری را در چهارچوب اقتصاد اسلامی فراهم سازد.
سرفصل :
1-مفهوم توسعه اقتصادی و ضرورت مطالعه آن
2-خصوصیات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جوامع در حال توسعه و شاخص های تعیین کننده آنها
3-تئوری های توسعه اقتصادی به احتصار
الف : نظریه کلاسیک ها
ب: نظریه نئوکلاسیک ها
ج : تئوری های توسعه اقتصادی
د: محدودیت تئوری های توسعه اقتصادی


4-تحلیل های خرد در اقتصاد توسعه نیافتگی
الف : رشد جمعیت
ب: مهاجرت ، شهرنشینی و بیکاری و عوامل تعیین کننده دستمزدها
ج : نقش نهاد های بازار و مالکیت خصوصی بعنوان عوامل یا مانع توسعه اقتصادی
د: پس اندار و منابع عرضه سرمایه
ھ: توزیع درآمد
5-مدل های توسعه اقتصادی کلان ، مدل های دو بخشی برای یک اقتصاد بسته ( بخش صنعت و کشاورزی)
الف : مدل لوئیس
ب: مدل فی رانیس
ج : مدل ایشی کاوار
د: مدل ملر – لل
6-بخش کشاورزی
الف : اهمیت بخش کشاورزی در امر توسعه اقتصادی
ب: ویژگی های معادله تولید بخش کشاورزی
خانواده بعنوان واحد تولید
زمین عامل اصلی تولید
قابلیت زیاد جایگزینیعوامل تولید کار و سرمایه
قابلیت تقسیم بندی عوامل  تولید
شکاف زیاد بین بازده تولید این بخش و سایر بخش ها
ج : دوگانگی در بخش کشاورزی
د: رابطه بخش کشاورزی و سایر بخش ها
ھ: نیروی کار و اشتغال در بخش کشاورزی
ز: تولید مواد غذایی و منابع افزایش آن
ح : سیاست دولت در بخش کشاورزی

7-بخش صنعتی
الف : تعریف ویژگی های رشد صنعتی ، مراحل مختلف توسعه صنعتی
ب : حجم و ترکیب تولیدات صنعتی در امر توسعه اقتصادی
ج : دو گانگی در بخش صنعتی ، رقابت بین بخش صنعتی مدرن و صنایع سنتی
د: عوامل رشد و توسعه بخش صنعتی
عوامل سرمایه : سرمایه گذاریهای داخلی ، سرمایه گذاری های خارجی انترپرونور : داخلی ، خارجی
ز: عوامل تعیین کننده اشتغال و دستمزد در بخش صنعتی


8-اقتصاد باز : توسعه و تجارت خارجی
الف: بخش تجارت خارجی در مدل های توسعه اقتصادی
ب: توسعه اقتصادی با استفاده از روش صادرات کالاهای اولیه و مواد خام
ج : توسعه اقتصادی با استفاده از روش صادرات کالاهای صنعتی
د: توسعه اقتصادی با استفاده از جانشینی کالاهای وارداتی

9-اقتصاد باز : انتقال سرمایه و تکنولوژی
الف : سرمایه گذاری مستقیم
ب: کمک های خارجی و روش شکاف
ج :انتقال تکنولوژی مناسب برای بخش صنعتی و کشاورزی
د: انتقال مناسب تخصص ها و مهارت ها

10-بخش دولتی و توسعه اقتصادی
    الف : مخارج دولت : حجم و ترکیب ان
    ب : مخازن جاری دولت ، مخارج سرمایه های بخش عمومی
    ج : نحوه تامین مخازج جاری و سرمایه ای دولت

اقتصاد ایران

تعداد واحد     3
نوع واحد :    نظری
هدف : شناخت وضعیت ، مشکلات و امکانات رشد و سرمایه گذاری و فعالیت اقتصادی در کل و در بخش های مختلف کشور
سرفصل دروس :
1-تاریخ و اقتصاد ایران از گذشته های دور تا انقلاب مشروطیت ( بحث کلی )
2-جمعیت ، سرزمین و الگوهای سکونتی
( شامل : جمعیت ،ترکیب سنی و جنسی ، تحول جمعیتی ، وضعیت طبیعی و اقیلیمی ، الگوهای زیستی و عشایری ، روستایی و شهری)
3-سازماندهی فعالیت های اقتصادی
-    مبانی قانون
(شامل قانون اساسی، قانون برنامه و بودجه ، قانون محاسبات ، قوانین پولی و بانکی ، قوانین مالیاتی ، قوانین تجارت ، کار و بیمه های اجتماعی ، قانون شوراها، قوانین مربوط به شرکتهای دولتی ، قانون اجرائی اصل 44 و49 قانون اساسی ، قوانین مربوط به بخش های دولتی ، تعاونی ، خصوصی )
-    نقش و جایگاه دولت دراقتصاد
-    نظام برنامه ریزی بودجه
-    نظام مالیاتی
-    نظام پولی و بانکی
-    تشکیلات اداری و اجرائی
-    نظام اجرائی طرح های عمرانی
-    چهارچوب فعالیت بخش خصوصی
4-ارتباطات اقتصادی بین المللی
-    ایران در رابطه به اقتصاد جهانی
-    قراردادهای بین المللی اقتصادی کشور
-    واردات
-    صادرات
-    انتقال تکنولوژی
5-مبانی اجتماعی تولید اقتصادی
-    آموزش
-    بهداشت و درمان
-    توزیع و درامد و ثروت ، فقر
6-مبانی اقتصادی
-    حمل و نقل و ارتباطات
-    سوخت و انرژی
-    پست و مخابرات
-    صنایع مادر
-    موجودی سرمایه ، مبانی فنی تولید
7-اشتغال، سرمایه گذاری ، تکنولوژی و تولید
-    اشتغال و بیکاری
-    سرمایه گذاری و تکنولوژی
-    تولید
-    
8-مصرف ، پس انداز و رفاه اجتماعی
-    مصرف
-    پس انداز
-    مسکن
-    محیط زیست
-    تامین اجتماعی
9-بخش های دولتی
-    عشایر و تولید عشایری
-    کشاورزی وتولید روستایی
-    صنایع سنتی ، کوچک و متوسط
-    نفت و گاز
-    بازرگانی داخلی و بین المللی
-    سایر خدمات
10- درآمدها و مخارج دولت
11- حجم پول ، نقدینگی و تورم
12- عملکرد نظام بانکی
13- عملکرد شرکتهای دولتی
14- خلاصه بحث و نتایج عمده

تجارت وبازاریابی بین الملل
تعداد واحد :    3
تعداد :        نظری
هدف : شناخت سیاست ها و الگوهای بازرگانی و خارجی و پرداخت های جهانی در سیستم های مختلف و ارتباط آنها با مسائل اقتصاد داخلی .
1-    تئوری های کلاسیک :
عرضه ، تقاضا و تعادل بین المللی
2-    تئوری های نئوکلاسیک
هزینه فرصت ، منحنی بی تفاوتی جامعه و مزیت نسبی ، تعادل بین الملل
3-    تئوری مدرن
شدت کاربرد عامل تولید و فراوانی عامل تولید ، نسبت های عوامل تولید ، قیمت عامل تولید و قیمت های کالاها ، علل و معلول تجارت بین الملل و معمای لیانتیف



4-    رشد اقتصادی و تجارت
اثر انرژی اقتصادی روی تجارت ، منابع موثر در رشد اقتصادی و تجارت بین الملل ،  رشد در یک اقتصاد باز ساده با روند تجارت در کشورهای در حال توسعه و پیشرفته
5-    تجارت و رفاه
تجارت و رفاه افراد ، دستاوردهای تجارت بین الملل
6-    سیاست های تجارت بین الملل
مالیات های واردات و صادرات : در مورد یک کشور در حال توسعه و درمورد یک کشور بزرگ صنعتی ، مالیات های تجاری و رفاه ،آثار داخلی تجارت بین الملل ، بحث صنایع نوپا و اهداف غیر اقتصادی ، نظریه های تجاری ، روش تعادل جزئی و کلی ، سیاست های بازرگانی و مبادلات بین المللی ایران ، شرکتهای چند ملیتی در سیستم های اقتصادی بازرگانی دولتی.

لازم به توضیح است که ممکن است رشته « اقتصاد انرژی » در بعضی از متون ادبیات سیاسی واقتصادی تحت عنا وین مختلف از جمله:(اقتصادنفت-اقتصاد نیرو-اقتصاد منابع طبیعی-گرایش:نفت یا اقتصاد صنعتی گرایش:نفت وگاز و...) شناخته شده ومعرفی شده باشد.


تهیه وتدوین:بهرام خواجه احمدی (مهندس ارشد ناظر برصادرات نفت خام-جانشین رییس منطقه 3 اداره کل نظارت بر صادرات ومبادلات مواد نفتی-وزارت نفت)

 

نظرات (0)

نسخه چاپی

به دوست خود بگویید

بالای صفحه

---